Okuma mecmuası
Bu bölümden on alıntılık bir okuma seçkisi. İsterseniz sırayı değiştirebilir veya aynı kişiyle devam edebilirsiniz.
16 kayıt · Selef ve Âlimler
Gönüller farklı alanlarla ferahlar, tek bir alandan ise usanır.
Girişte müellif, kitabın fıkıh ve edebiyatı, hikmet ve şiiri bir arada vermesini farklı ilim dallarından hoşlanma ve tek türden usanma ile açıklar.
Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 13 Kaynağı aç
Sonra nefsi, sevdiğini doğru ve arzuladığını güzel göstermesinden dolayı şüpheyle sorgulamalıdır.
Bu, kalbin sevdiği ve nefsin arzuladığı şeyleri doğru/güzel göstermesine karşı kişinin kendinden kuşkulanması öğüdüdür.
Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 33 Kaynağı aç
Hevâ baskın ve helâk yollarına sürükleyici olduğundan, akıl ona karşı gözetleyen ve mücadele eden bir bekçi kılınmıştır.
Yazar, hevânın tehlikesine karşı aklın gözetici ve mücadele edici rolünü açıklar; devamında bu korumayı ayrıntılandırır.
Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 30 Kaynağı aç
Bil ki, işlerin hakikatleri akılla kavranır; iyi ve kötü işler onunla birbirinden ayırt edilir.
Müellif bu cümlenin ardından aklı doğuştan gelen ve kazanılmış diye ikiye ayırır ve doğuştan gelen aklın niteliğini tartışır.
Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 18 Kaynağı aç
Nefis, hevanın sonuçları kendisine bildirildiği için akla boyun eğdiğinde, hevâ çok geçmeden akıl tarafından yenilgiye uğratılır.
Bu, önceki sayfadaki aklın hevâya karşı koyması açıklamasının devamıdır.
Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 31 Kaynağı aç
Aranan şeyin değeri, sonuçlarının değeriyle; önemi, faydalarının çokluğuyla ölçülür.
Müellifin kendi açıklamasından alınmıştır; kaynak pasajı denetim kanıtlarında verilmiştir.
Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 13 Kaynağı aç
Kibire gelince: nefrete yol açar, yakınlık kurmaktan alıkoyar ve kardeşlerin gönüllerini kinle doldurur.
Bu, Mâverdî’nin kibri değerlendiren kendi sözü; hemen ardından ayrı bir hadis ve Azdaşîr’e nispetli söz başlar.
Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 236 Kaynağı aç
Bil ki kazanılmış akıl, doğuştan gelen akıldan ayrılamaz; çünkü onun ürünüdür.
Bu, Mâverdî’nin akl-ı mükteseb ile akl-ı garîzî arasındaki ilişkiyi açıklayan kendi düzyazısıdır.
Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 26 Kaynağı aç
Erdemlerin temeli ve edeplerin kaynağı akıldır.
Mâverdî önce her erdemin bir temeli, her edebin bir kaynağı bulunduğunu söyler; hedef ifade bu benzetmeyi akla bağlar. Hemen devamında aklı dinin temeli ve dünya hayatının direği olarak açıklar.
Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 17 Kaynağı aç
Keskin zekâ ve hile kınanır; çünkü bunları kullanan kişi aklının üstünlüğünü kötülüğe harcamıştır. İyiliğe yöneltseydi övgüye değer olurdu.
Bu cümle Mâverdî’nin kendi açıklamasıdır; aynı sayfada ardından Ömer’e nispet edilen ayrı söz başlar.
Edebü’d-dünyâ ve’d-dîn · s. 25 Kaynağı aç
Kaynak özeti her alıntının altında, ilgili kayıt bağlantısıyla birlikte yer alır.