Elde ettiğin her umudun sonu hüzündür: ya o senden gider ya da sen ondan ayrılırsın.
— İbn Hazm
Bağlam
Yazar, dünyadaki bütün hâllerin sonluluğunu düşündükten sonra gerçek olanın ahiret için çalışmak olduğunu savunur; dünyevî umudun sonunda ayrılık ve hüzün getirdiğini söyler.
el-Ahlâk ve's-Siyer · s. 13 Kaynağı aç
Bil ki, aranan tek şey kaygıyı gidermektir; ona götüren tek yol da Allah için çalışmaktır.
— İbn Hazm
Bağlam
Öncesinde Allah için çalışıp ahiret amacı güden kişinin her durumda sevinç içinde bulunduğu açıklanır; sonrasında bunun dışındaki yollar sapkınlık ve akılsızlık sayılır.
el-Ahlâk ve's-Siyer · s. 16 Kaynağı aç
Akıl ve huzur, insanların sözlerine aldırmayı bırakıp Yaratan'ın sözüne önem vermektir.
— İbn Hazm
Bağlam
İbn Hazm akıl ve rahatlığı insanların sözlerine aldırmayı bırakıp Yaratan’ın sözünü önemsemek diye tanımlar; hemen ardından eleştiri karşısındaki tavrı açıklar. Önceki sayfanın gerçek gezinme bağlantısı açıldı; oradaki bitişik pasaj başka bir konudadır, bu tanım ise hedef sayfada tam ve dilbilgisel olarak bağımsızdır.
el-Ahlâk ve's-Siyer · s. 17 Kaynağı aç
Hakkındaki eleştiri doğruysa ve kendisine ulaşırsa, belki de bu, ayıplandığı şeyden vazgeçmesine vesile olur.
— İbn Hazm
Bağlam
Yazar, insanların eleştirisi doğru olduğunda kişinin bundan yararlanıp kusurunu giderebileceğini; asılsız olduğunda ise sabırla sevap kazanabileceğini açıklar.
el-Ahlâk ve's-Siyer · s. 17 Kaynağı aç
Mutlu kişi, nefsi erdemlere ve itaatlere alışan, kusurlardan ve günahlardan uzaklaşandır.
— İbn Hazm
Bağlam
Öncesinde erdem ve kusurlar arasındaki farkın nefsin bunlara alışması/ürküntü duyması olduğu söylenir; hemen ardından ahiret talibini meleklere benzeten açıklama gelir.
el-Ahlâk ve's-Siyer · s. 18 Kaynağı aç
Hoşlanmadığın şeylere nefsini alıştır; başına geldiklerinde kaygın azalır. Umulmadık biçimde sevdiğin şey geldiğinde ise sevincin büyür ve katlanır.
— İbn Hazm
Bağlam
Cümle, kaygıların azalması için nefsini istenmeyen şeylere hazırlama öğüdüdür; ardından dostluk, öz bilgi ve sabır konuları gelir.
el-Ahlâk ve's-Siyer · s. 26 Kaynağı aç
Ahiret için çalışmayı her kusurdan uzak, her bulanıklıktan arınmış ve kaygıyı gerçekten gidermeye ulaştıran bir yol olarak buldum.
— İbn Hazm
Bağlam
Öncesindeki cümle birinci tekil şahısla Allah'a yönelip ahiret için çalışmayı kaygıyı gerçekten gidermenin tek yolu olarak bulduğunu söyler; hedef bu değerlendirmeyi sürdürür.
el-Ahlâk ve's-Siyer · s. 15 Kaynağı aç
Şeytanın gösterişi yermekte de bir tuzağı vardır: Nice kişi, gösteriş yapıyor sanılma korkusuyla iyilik yapmaktan geri durur.
— İbn Hazm
Bağlam
Öncesinde kişinin kendisini ancak Allah ve ahiret uğruna ortaya koyması gerektiği söylenir; bu cümle ise riya endişesinin iyilikten alıkoymasına karşı uyarır.
el-Ahlâk ve's-Siyer · s. 16 Kaynağı aç
Vefa, adalet, cömertlik ve yiğitliğin birleşiminden oluşur.
— İbn Hazm
Bağlam
Devamı vefalı kişinin güvenene haksızlıkla karşılık vermemesi, geçici menfaatten vazgeçerek cömertlik göstermesi ve sonuçlarına dayanması üzerinden bu üç bileşeni tek tek gerekçelendirir.
el-Ahlâk ve's-Siyer · s. 60 Kaynağı aç
İnsan uyuduğunda dünyadan çıkar; her sevinci ve her hüznü unutur. Uyanıkken de nefsini buna göre düzenlese tam mutluluğa erişirdi.
— İbn Hazm
Bağlam
Bu cümleden hemen önce dünya süresinin yalnızca şimdiki andan ibaret olduğu ve geçmişle geleceğin yok hükmünde bulunduğu söylenir; hedef uyku benzetmesini bu düşünceye bağlar.
el-Ahlâk ve's-Siyer · s. 20 Kaynağı aç