Okuma mecmuası
Bu bölümden on alıntılık bir okuma seçkisi. İsterseniz sırayı değiştirebilir veya aynı kişiyle devam edebilirsiniz.
19 kayıt · Selef ve Âlimler
Mümin az konuşur, çok iş yapar; münafık çok konuşur, az iş yapar. Müminin sözü hikmet, susması düşünme, bakışı ibret, işi iyiliktir. Böyle olduğunda daima ibadet içinde olursun.
Söz ve eylem dengesi, ardından söz/sükût/bakış/işin niteliği ve bu niteliklerin birlikte ibadet oluşu tam nakildir.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 98 Kaynağı aç
Kulun Allah’tan duyduğu korku, Allah hakkındaki bilgisi ölçüsündedir; dünyaya yüz çevirişi de ahirete duyduğu arzu ölçüsündedir.
Önceki öz övgüsüyle ilgili cümleden sonra yeni bir doğrudan aktarım başlar; seçilen paralel hüküm Allah korkusunu bilgiye, dünyadan el çekmeyi ahirete rağbete bağlar.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 89 Kaynağı aç
Dünya bütün içindekilerle birlikte önüme, helâl ve ahirette hesabı sorulmayacak şekilde serilseydi bile, onu birinizin yanından geçerken elbisesine bulaşmasından sakındığı bir leşten tiksindiği gibi tiksindirici bulurdum.
Fudayl, dünya nimetlerinin tümünün helâl olması ve ahirette hesabının bulunmaması varsayımını da korur; buna rağmen dünyayı bir elbiseye bulaşabilecek leşe benzetir.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 89 Kaynağı aç
Arzuların kendisini ele geçirdiği kişiden, ilahî başarı ve yardımın kaynakları kesilir.
Fudayl b. İyâd’dan açık isimli bir nakildir; arzuların baskın gelmesi ile tevfik imkânının kesilmesi arasındaki ilişkiyi ifade eder.
Zemmü’l-hevâ · s. 24 Kaynağı aç
Dünyaya karşı zühd sahibi olmadıkça iman tadına erişmeniz kalplerinize haram kılınmıştır.
Kaynak bu kısa hükmü Fudayl’in ayrı bir doğrudan sözü olarak verir; iman tadının dünyaya karşı zühd şartına bağlanması korunmuştur.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 94 Kaynağı aç
İnsanları vasiyetinin koruyucusu kılma. Sen kendi hayatında vasiyetini zayi etmişken, onların onu zayi etmelerine nasıl kızarsın? Bundan sonra yalnızlık, karanlık ve kurtlarla dolu bir eve gideceksin; oradaki ziyaretçin Münker ve Nekîr olacak. Kabrin ya cennet bahçelerinden bir bahçe ya da ateş çukurlarından bir çukur olacak.
Fudayl, insanın kendi hayatını zayi ettikten sonra geride kalanları suçlamasını sorgulayıp ölüm ve kabirle yüzleştirir; kaynak ardından onun ağlayıp cehennemden korunma duası ettiğini aktarır.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 87 Kaynağı aç
İnsanlar arasında tanınmamayı başarabiliyorsan bunu yap. İnsanlar seni övmese de sana zarar vermez; Allah katında övülüyorsan insanların gözünde yerilmiş olman da sana zarar vermez.
Hilye’de bu rivayet, İbrahim b. el-Eş‘as’ın Fudayl’i işittiğini belirten zincirin devamında, insanların övgüsünü aramama ve yergisine aldırmama diye açıklanan zühd sözünün ardından kaydedilir.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 88 Kaynağı aç
Dikkat et, farkında olmadan gösterişçi olma. Yapmacık davrandın ve hazırlandın; sonunda insanlar seni tanıyıp “Salih bir adam” dediler, sana ikram ettiler, ihtiyaçlarını karşıladılar ve mecliste sana yer açtılar. Oysa seni Allah sayesinde tanıdılar. Öyle olmasaydı, fâsığın onlar katında değersiz olduğu gibi sen de değersiz olurdun: sana ikram etmez, ihtiyaçlarını karşılamaz ve mecliste sana yer açmazlardı.
Kaynak daha önce “gösterişçi” diye çağrılmaya verilen tepkiyi anlatır; seçilen devam, farkında olmadan yapmacık davranıp insanların dindar görünüş sebebiyle gösterdiği itibarı kendine mal etme tehlikesini açıklar.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 94 Kaynağı aç
Allah’a karşı gizli hâllerinizde dürüst olun; zira yüceltilen, Allah’ın yücelttiği kişidir. Allah bir kulu sevdiğinde, o kula duyulan sevgiyi kulların kalplerine yerleştirir.
Söz, gizli hâllerdeki doğruluğu Allah’ın verdiği yücelik ve insanların kalplerine yerleşen sevgiyle ilişkilendirir.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 88 Kaynağı aç
Peygamberler ve sıddîklarla birlikte cenneti istiyorsun; Nûh, İbrâhim ve Muhammed’le—Allah’ın salât ve selâmı üzerlerine olsun—mahşer yerinde aynı duruşta bulunmak istiyorsun. Peki, Allah uğruna hangi ameli yaptın, hangi arzundan vazgeçtin? Allah uğruna hangi yakınını kendinden uzak tuttun, hangi uzağını kendine yaklaştırdın?
Önceki teşvik edici sözden sonra Fudayl muhatabının cennet ve peygamberlerle beraberlik arzusunu, Allah için yaptığı ameller ve terk ettiği arzular üzerinden sorgular.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 90–91 Kaynağı aç
Kaynak özeti her alıntının altında, ilgili kayıt bağlantısıyla birlikte yer alır.