Okuma mecmuası
Bu bölümden on alıntılık bir okuma seçkisi. İsterseniz sırayı değiştirebilir veya aynı kişiyle devam edebilirsiniz.
13 kayıt · Selef ve Âlimler
‘Hadisi Allah rızası için talep eden kimse isnadında titiz davranmalı mı?’ diye soruldu. İbnü’l-Mübârek, ‘Hadisi Allah için talep ediyorsa, isnadında titiz davranmaya daha çok layıktır,’ dedi.
Soru, hadisi Allah için talep eden kişinin isnadını sıkı biçimde araştırıp araştırmaması hakkındadır. Cevap, bu durumda isnadda titizliğin daha da gerekli olduğunu söyler.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 166 Kaynağı aç
İbnü’l-Mübârek yürürken bir adam ona hadis hakkında soru sordu. İbnü’l-Mübârek, “Bu, ilme saygı göstermek değildir,” diye karşılık verdi.
Beşr b. el-Hâris’in aktardığı olayda bir adam, İbnü’l-Mübârek yürürken ona hadis hakkında soru sorar; İbnü’l-Mübârek bu cevabı verir. Ardından Beşr, bu sözü çok beğendiğini söyler; bu değerlendirme İbnü’l-Mübârek’e nispet edilmemiştir.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 166 Kaynağı aç
Edep öğretenlere artık yetişemediğimiz bir zamanda edep aramaya koyulduk.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 169 Kaynağı aç
Kişi kendi haddini tanıyınca, kendi gözünde köpekten daha zelil hâle gelir.
İbrahim b. Şemmâs, İbnü’l-Mübârek’in bu sözü söylediğini aktarır. ‘Kendi gözünde’ kaydı korunmuştur; ifade kişinin kendini küçük görmesini anlatan bir mübalağadır.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 168 Kaynağı aç
Hadisin ilk faydası, insanların birbirine fayda sağlamasıdır.
Muâz b. Hâlid, Abdullah b. el-Mübârek’ten bu sözü doğrudan işittiğini bildirir. Buradaki hadis, rivayet ilmini anlatır; söz bir peygamber hadisi olarak sunulmamıştır.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 166 Kaynağı aç
Kalpte dünya sevgisi vardır; günahlar kalbi çepeçevre sarmıştır. Öyleyse iyilik kalbe ne zaman ulaşır?
İbnü’l-Mübârek, dünya sevgisinin kalpte bulunması ve günahların kalbi kuşatması hâlinde iyiliğin ona ulaşmasının nasıl mümkün olacağını sorar. Zamir kalbe döner.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 167 Kaynağı aç
“Ey Ebû Abdurrahman, günümün artan vaktini neye ayırayım: Kur’an öğrenmeye mi, ilim talep etmeye mi?” diye sordu. İbnü’l-Mübârek, “Namazını kılmaya yetecek kadar Kur’an okuyabiliyor musun?” dedi. “Evet,” cevabını alınca, “Öyleyse onu, Kur’an’ın anlaşılmasını sağlayan ilmi talep etmeye ayır,” dedi.
Rüstem et-Tâlekânî’nin aktardığı soru-cevapta konuşan İbnü’l-Mübârek’tir. Cevap, önce namazı kılmaya yetecek kadar Kur’an okuyabilme şartını koyar; kalan vaktin Kur’an’ı anlamayı sağlayan ilme ayrılmasını söyler.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 165 Kaynağı aç
Salihleri severim ama onlardan biri değilim; kötü kimselerden nefret ederim, oysa ben onlardan da kötüyüm.
Ebû Ümeyye el-Esved, bu sözleri İbnü’l-Mübârek’ten işittiğini bildirir. Hemen ardından İbnü’l-Mübârek’in ayrı bir şiire başladığı kaydedilir; şiir bu seçilmiş nesir sözün dışında tutulmuştur.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 170 Kaynağı aç
Bir kimse yüz şeyden sakınsa da tek bir şeyden sakınmayı gözetmese vera sahibi olmaz; cehaletten bir özellik taşıyan da cahillerdendir. Allah Teâlâ’nın Nûh kıssasında, Nûh’un “Rabbim, oğlum ailemdendir,” dediğini ve Allah’ın ona “Sana öğüt veriyorum: Cahillerden olma,” buyurduğunu duymadın mı?
İbnü’l-Mübârek’in konuşması, iki bağlantılı ahlakî cümlenin ardından Nûh kıssasından Kur’anî delili de içerir; tam söz bu delille birlikte aktarılmıştır. “Tek şey” kaynakta belirtilmediği için somutlaştırılmamıştır. Ayette Nûh’un duası ve Allah’ın ona öğüdü ayrı konuşmacılara aittir; bunlar peygamber hadisi değil, İbnü’l-Mübârek’in söz içindeki Kur’an alıntısıdır.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 167 Kaynağı aç
‘Öğüt verecek kimse kaldı mı?’ diye soruldu. İbnü’l-Mübârek, ‘Peki öğüt kabul edecek kimse kaldı mı?’ diye karşılık verdi.
Bir adam İbnü’l-Mübârek’e öğüt verecek kişinin kalıp kalmadığını sorar; karşı soru öğüdü kabul edecek kişinin olup olmadığını gündeme getirir.
Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ · c. 8 s. 166 Kaynağı aç
Kaynak özeti her alıntının altında, ilgili kayıt bağlantısıyla birlikte yer alır.