Üçüncü tür, başlangıcı kişinin seçimiyle olup, içine girdikten sonra ortadan kaldırılması için…

Söz sahibi: İbn Kayyim

Selef ve Âlimler

Üçüncü tür, başlangıcı kişinin seçimiyle olup, içine girdikten sonra ortadan kaldırılması için tercih ve çıkış yolu kalmayan şeylerdir. Başlangıcı seçim, sonu ise kaçınılmazlık olan aşk tutkusuna; ayrıca sebebine girişildikten sonra giderilmesi mümkün olmayan hastalık ve ağrılara yol açan şeylere yönelmeye benzer. Sarhoş edici içki içildikten sonra sarhoşluğu geri çevirmek nasıl mümkün değilse böyledir. Bu durumda kişi başta ona karşı sabretmeliydi; bu fırsat kaçınca, sonrasında da sabretmesi ve nefsinin arzusunun çağrısına uymaması gerekir. Şeytanın burada şaşırtıcı bir tuzağı vardır: Yasaklanmış şeylerden bazısını elde etmenin kendisi için zorunlu ya da tedavi amacıyla mubah olduğunu hayal ettirir. Bu olsa olsa şarap ya da necasetle tedaviye benzer; nitekim birçok fakih buna izin vermiştir. Bu, büyük bir cehalettir: böyle bir tedavi hastalığı gidermez, tersine onu artırıp güçlendirir. Bu yolla tedavi olan nice kişinin dinî ve dünyevî yıkımı bu ilaçta olmuştur! Aksine bu hastalığın faydalı ilacı sabır ve takvâdır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Sabredip takvâlı davranırsanız, işte bu kararlılık gerektiren işlerdendir.” (Âl-i İmrân 3:186). “Kim Allah’tan sakınıp sabrederse, Allah iyilik edenlerin ecrini zayi etmez.” (Yûsuf 12:90). Sabır ve takvâ, dinî hastalıkların her birinin ilacıdır; ikisinden hiçbiri diğerinden bağımsız olamaz.

Başlangıçta seçilen fakat sonradan bırakılması güçleşen arzu ve hastalıklarda erken direnişin gereğini, yasak olana “tedavi” bahanesiyle yönelmeyi reddedip sabır ve takvâyı birlikte çare göstererek açıklar.